BM Kadının Güçlenmesi Prensipleri Dünya Liderlik Ödülü Türkiye’ye Geldi

5 ve 6 Mart 2014 tarihlerinde ABD’nin New York şehrinde bu sene altıncısı düzenlenen Kadının Güçlenmesi Prensipleri Konferansı’nın teması “Cinsiyet Eşitliği ve Küresel İşlere Erişimde Zorluklar”dı. Konferansta WEPs Liderlik Ödülü’nü kazanan Boyner Holding’i temsilen İnsan Kaynakları, Kurumsal Sorumluluk ve Sürdürülebilirlik ve İletişim’den sorumlu Başkan Yardımcısı İdil Türkmenoğlu ödülü kabul ederken, Doğuş Otomotiv Stratejik Pazarlama ve Kurumsal İletişim Direktörü Koray Bebekoğlu kadın istihdamını artıcı çalışmaları, Aras Kargo Yönetim Kurulu Başkanı Evrim Aras prensiplerin uygulamaya nasıl aktarıldığını açıklayan panellerde yer almışlardır. Konferans kapsamında kadınlar için iş fırsatlarının artırılması, geliştirilmesi ve hakkaniyetli işlere erişimin artırılmasına yönelik iş stratejileri, deneyimler ve zorluklara dikkat çekilmiştir.

“Cinsiyet Eşitliği ve Küresel İşlere Erişimde Zorluklar” temalı Konferans’ta sunulan ve Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından hazırlanan veriye göre dünya çapında kadınlar gelirlerinin %90’ını gıda, sağlık ve eğitime harcamaktadırlar ve bu bağlamda toplumun geneli için kadınların etkisi çok geniş kapsamlıdır. Cinsiyet ayrımcılığı çoğu zaman bilinçsizce gerçekleştirilmektedir ve bunu aşabilmek için zihinlerin yeniden eğitilmeleri ve algı değişikliği şarttır. İşletmelerin öncelikle gerekli algıyı oluşturmak üzere İnsan Kaynakları profesyonellerine yönelik eğitimler düzenlemeleri gerekmektedir. Bu doğrultuda, aile dostu çalışma politikaları ve kadın tedarikçilerin ve girişimcilerin kaynaklarına öncelik verilmesi de konferansta gündeme alınan konular arasındadır.

Kadının Güçlenmesi Prensipleri Liderlik Ödülünü Cem Boyner adına kabul eden İdil Türkmenoğlu, “işyerinde demokrasi gündemimizdeki en önemli konu. Hangi kimlikten olursa olsun sunduğumuz fırsatlardan tüm çalışanlarımızın faydalanmasını sağlıyoruz. Çalışanlarımızın kendilerini iş ortamında özgürce ifade edebilmesi bizim için önemli. İnsanı merkeze koymayan bir yönetim ve iş anlayışının sürdürülebilir olması mümkün değil. Çalışanlar için insan onuruna yakışan çalışma ortamları yaratmak, eşitliği herkes için tesis etmek çok önemli. Biz yalnızca kendi çalışma ortamımızda değil, on üç milyonun üzerindeki müşterilerimiz ve tedarikçilerimiz içinde  eşitliğin ve demokrasinin savunuculuğunu yapıyoruz. Kuşkusuz aldığımız bu ödül, savunduğumuz kadın- erkek eşitliğinin Türkiye ve dünyada yaygınlaşmasına, bizim dışımızdaki şirketlerin de harekete geçmesine neden olacak” dedi.

Katıldığı panelde Türkiye’de kadınların istihdama katılım oranının yüzde 30 olduğunu, ancak AB ortalamasının yüzde 51 olduğuna dikkat çeken Koray Bebekoğlu, “ Doğuş Otomotiv’de kadın çalışanlarımız, toplam iş gücümüzün yüzde 25’ini oluşturuyor. Türkiye’deki otomotiv sektörüne göre bu çok büyük bir oran, bu oranı daha da artıracak uygulamaları her yıl gerçekleştirmeye gayret gösteriyoruz” dedi.

2010 yılında şirket yönetiminde merkezi bir konuma oturtulan kurumsal sorumluluk stratejisi kapsamında, iş yaşamının her evresinde ve değer zincirinde ekonomik gelişim, çevre, çalışanlar, insan hakları, müşteri ve toplumsal katılım konularında bu sorumluluk ile hareket ettiklerini söyleyen Bebekoğlu, “Attığımız her adımda çalışanlarımızın ve ailelerinin iyiliğini düşünüyoruz. Çalışan anneler için rahat ve uygun bir iş ortamı oluşturmanın Türkiye’nin ekonomisine, kendi çalışma arkadaşlarımızın motivasyonuna, kurum içinde insan hakları bilincinin gelişmesine ve toplumsal gelişmeye olumlu katkısı olacağını biliyoruz” diyerek sözlerini tamamladı.

Ataerkil bir aileden geldiği halde çok çalışarak, sebat ederek ve sorumluluklarına sahip çıkarak şirketin liderliğini üstlendiğini anlatan Evrim Aras yolculuğunu anlattı:  “Şirketimizin kurucusu sevgili babamı vaktinden evvel acı bir şekilde kaybettiğimiz zaman dünya başıma yıkılmıştı. Kucağımda küçük bir çocuk, liderliğimize güvenen binlerce çalışan, iflasın eşiğinde bir şirketle karşı karşıyaydım. Bana fırsatların sunulmasını bekleyecek vakit yoktu. Ayağa kalktım ve sorumluluğumu elime aldım. Hayal eden kadın başarır. Ben de hayal ettim ve benimle bu hayali paylaşanlarla birlikte başardım.  Bugün daha da iyi anlıyorum ki kadınlar hayal kurduğu zaman bu sadece işle ilgili olmuyor. Hem kendilerinin hem de çevrelerinin hayatlarını dönüştürmeyi hayal ediyorlar ve doğalarından gelen güçle kendilerine altın tepsiyle sunulmasını beklemeden, haklarını arıyor, harekete geçiyorlar. Bu kararlığın önünde  duvar olsa yıkılır.”

Global Compact Türkiye Yönetim Kurulu Danışmanı Deniz Öztürk, bu önemli etkinliğin bilgi alışverişi, iletişim geliştirilmesi ve iyi uygulamaların sergilenmesi bakımından önemli olduğunu ve Global Compact Türkiye gibi ulusal ağlar sayesinde BM ve iş dünyasıyla birlikte kamu kuruluşları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve basın arasında önemli bir bağ oluşturulduğunu ifade etmiştir. Öztürk, her sene bu konferansta Türkiye’den en az bir örneğin sergilenmesi için çaba sarf ettiklerini belirterek, konferansa gerek kadın gerekse erkeklerin katılımda da her sene artan bir çizgi gözlemlemekten memnuniyet duyduklarını sözlerine ekledi. Basın nezdinde ABD temsilciliklerinin yanı sıra Türkiye’den gelen kadın köşe yazarlarının iş dünyasıyla birlikte katılım sağladığını belirten Öztürk, Türkiye’de kadın gazeteciler başta olmak üzere gazetecilerin de daha fazla güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Konferansa Türkiye’den katılan kurumlar: Aras Kargo, Boyner Holding, BPW Turkiye, Doğuş Otomotiv, Global Compact Türkiye. Konferans’ta yer alan basın temsilcileri: Anadolu Ajansı, Cihan Haber Ajansı, Doğan Haber Ajansı, Hürriyet Gazetesi, Milliyet Gazetesi, Sabah Gazetesi, Zaman Gazetesi.

Dünya çapında 670’den fazla CEO imzacısı bulunan, Birleşmiş Milletler Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadının Güçlenmesi Birimi (UNWOMEN) ve Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi (UNGC) ortak girişimi olan Kadının Güçlenmesi Prensipleri (Women’s Empowerment Principles – WEPs), özel sektöre; iş yerlerinde, piyasalarda ve toplum genelinde toplumsal cinsiyet eşitliğinin sağlanması için dikkate almaları gereken önemli noktaları sunmaktadır.

Şirket politikalarında ve faaliyetlerinde şeffaflığı ve kapsayıcılığın arttırılması için sonuç getirecek teknikleri, araçları ve uygulamaları öngören Kadınların Güçlenmesi Prensipleri, uzun soluklu ve çok paydaşlı uluslararası istişare sürecinin sonucunda, işletmelerin mevcut uygulamalarını, performans göstergelerini ve raporlama pratiklerini inceleyip analiz etmelerini sağlayacak bir cinsiyet merceği geliştirilmiştir.

İş yaşamındaki uygulamalardan alınan bilgilere göre Prensipler, kadınların güçlenmesini sağlamak amacıyla mevcut politikalarını ve programlarını uyarlamalarına ve/veya ihtiyaç duyulması halinde yeni politika ve programlar oluşturmalarına destek olmaktadır. Hükümetlerin ve sivil toplumun menfaatlerini de yansıtan bu prensipler aynı zamanda, cinsiyet eşitliğinin sağlanması ilgili tüm tara$arın katılımını gerektirdiğinden, farklı paydaşlar arasında kurulan işbirliklerini desteklemektedir.

Türkiye’den 2011 yılında ilk olarak Güler Sabancı ve Ümit Boyner’in imzacısı olduğu girişimin ülkemizde toplamda 17 imzacısı ve Alvimedica Yönetim Kurulu Üyesi Leyla Alaton gibi gönüllü elçileri bulunmaktadır. 2013 yılındaki konferansta SUTEKS Yönetim Kurulu Başkanı Nur Ger Liderlik Ödülü için mansiyon almış, Turkcell’in Ekonomiye Kadın Gücü projesi,  Borusan Holding “Annemin İşi Benim Geleceğim” projesi tanıtılmıştı.

Girişimin Birleşmiş Milletler Genel Merkezi’nde gerçekleştirilen yıllık konferansları kapsamında iş dünyası, kamu ve sivil toplumun önde gelen paydaşlarının deneyimleriyle ulusal ve uluslararası çözümler geliştirilmesi hedeflenmektedir. Gerçekleştirilen çalışmalar sonunda kamuoyu ve basın nezdinde konuya yönelik ilgi artmakta, iş dünyası ve basın temsilcileri konferans delegasyonlarında yer almaktadırlar.

“Eşitlik İş Demektir” sloganıyla oluşturulan Prensipler, kurumların cinsiyet eşitliği ve kadının güçlenmesine yönelik çalışmalarının önemine dikkat çekerek küresel olarak sağlanan içerikler ve başarılı uygulamalarla desteklenmektedirler. Kadının Güçlenmesi İlkeleri kurumsal sorumluluğun cinsiyet boyutunu ele alarak, UN Global Compact ve iş dünyasının sürdürülebilir kalkınma yolunda atacağı başarılı adımları teşvik etmeyi hedeflemektedir. Özel işletmeler için kullanışlı bir rehber olan Prensipler, bunun yanı sıra özel işletmelerle çalışmalar yapan kamu kuruluşları gibi diğer paydaşların da bilgilendirilmesini amaçlıyor.

Hazırlanan çalışmalara bakıldığında;

  • 15 yıllık bir süreçte istihdam oranlarını sabit tutmak için 600 milyon yeni iş oluşturulması gerekmektedir.
  • Dünya çapında büyük oranı gençler olmak üzere 200 milyon insan işsizdir ve faal olarak iş aramaktadır.
  • Çoğunluğu kadın olmak üzere yaklaşık 620 milyon genç nüfus çalışmamaktadır ve iş aramamaktadır.
  • Dünya nüfusunun %49.6’sını teşkil eden kadınlar, dünya iş gücünün %40’ını oluşturmakta, fakat dünya çapında ücretsiz çalıştırılan işlerin %58’ini, maaş karşılığı işlerin %44’ünü ve kayıt dışı işlerin %50’sini üstlenmektedirler.
  • Erkeklere oranla kadınlar, tarım (çalışan kadınların %37 oranına karşılık erkeklerin %33 oranı) ve hizmet sektörlerinde (çalışan kadınların %47 oranına karşılık erkeklerin %40 oranı) çalışmaya daha eğimliler. İmalat işlerinde bu dengenin tam tersi geçerlidir.
  • İstihdamda görülen bu cinsiyet farklılığı – kadınların erkeklere kıyasla daha düşük verimlilik gerektiren sektörlerde, sanayilerde, zanaatlerde ve işlerde yer alma eğilimi – verimilik ve gelirdeki cinsiyetler arası uçurumu büyük ölçüde açıklamaktadır.
  • Ağustos 2012’de kadınların işsizlik oranı erkeklere kıyasla 10 Avrupa Birliği ülkesinde daha yüksek olarak kaydedilmiştir.
  • Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) verilerine göre küresel olarak kırılgan istihdamda yer alan kadınların oranı erkeklere kıyasla daha yüksektir: Kuzey Afrika’da erkeklerin kırılgan istihdamda %32 payına karşılık kadınların %55 payı, Orta Doğu’da erkeklerin kırılgan istihdamda %27 payına karşılık kadınların %42 payı ve Sahra Altı Afrika’da erkeklerin kırılgan istihdamda %70 payına karşılık kadınların %85 payı buna örnek gösterilebilir.

Kullanışlı Kaynaklar:

İletişim İçin:

Deniz Öztürk

Yönetim Kurulu Danışmanı
Global Compact Turkiye
dozturk@globalcompactturkiye.org

[nggallery id=8]


Ek – 1: Kadının Güçlenmesi Prensipleri:

  1. İş Yaşamında cinsiyet eşitliği için üst düzeyde liderlik ortaya koyun
  2. Kurumunuzda kadın ve erkek tüm çalışanlara adil ve eşit davranın, insan hakları ve ayrımcılık yasağı ilkelerine itibar edin ve destek verin
  3. Kurumunuzda çalışan kadın veya erkek tüm bireylerin cinsiyet farkı gözetmeksizin sağlık, güvenlik ve refahlarını garantileyin.
  4. Kurumunuzda çalışan kadınları her türlü eğitim ve mesleki gelişim konusunda teşvik edin.
  5. Kurumunuzda girişim, iş geliştirme tedarik zinciri ve pazarlama süreçlerine ilişkin uygulamaların kadınların güçlenmesine yarayacak şekilde yürütülmesini sağlayın.
  6. Eşitliği, çalışanların örgütlenme ve savunuculuk haklarını teşvik ederek destekleyin.
  7. Kurumunuzda cinsiyet eşitliğine ilişkin ilerlemeyi ölçün ve sonuçlarını kamuoyu ile paylaşın.

Ek – 2: Türkiye’den İmzacılar:

Altınyıldız Mensucat ve Konfeksiyon Fabrikalari A.Ş. Personal Goods Turkey Europe
Alvimedica Medical Technologies Pharmaceuticals and Biotechnology Turkey Europe
Aras Kargo Yurt İçi ve Yurt Dışı Taşımacılık A.Ş. Industrial Transportation Turkey Europe
AY Marka Mağazacılık A.Ş. General Retailers Turkey Europe
B-fit Health and Sports Inv. and Trading Corp. Health Care Equipment and Services Turkey Europe
Benetton Turkey General Retailers Turkey Europe
Borusan Holding General Industrials Turkey Europe
Boyner Bireysel Urunler Satis Ve Pazarlama A.Ş. Support Services Turkey Europe
Boyner Buyuk Magazacilik A.Ş. General Retailers Turkey Europe
Boyner Holding General Retailers Turkey Europe
Eczacıbaşı Group General Industrials Turkey Europe
Firsat Elektronik A.S. (Morhipo) Software and Computer Services Turkey Europe
KARON MUHENDISLIK SAN.TIC.LTD.STI. Construction and Materials Turkey Europe
Kroma Baskı Öncesi Hazırlık Sistemleri San.ve Tic A.Ş. Support Services Turkey Europe
Sabancı Holding A.Ş. General Industrials Turkey Europe
Suteks Tekstil San.ve Tic.A.Ş. Personal Goods Turkey Europe
Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. Mobile Telecommunications Turkey Europe